Lightning Network to tzw. druga warstwa Bitcoina. To rewolucyjna technologia maj─ůca na celu rozwi─ůza─ç problemy skalowalno┼Ťci Bitcoina i umo┼╝liwi─ç bardzo tanie i szybkie mikrop┼éatno┼Ťci Bitcoin. W tym artykule:
    • opiszemy metody skalowania blockchaina:
      • on-chain - warstwa g┼é├│wna blockchain
      • sidechains - ┼éa┼äcuchy boczne
      • off-chain - druga warstwa
    • opiszemy czym jest Lightning Network i jak dzia┼éa
    • przedstawimy praktyczny przyk┼éad u┼╝ycia Lightning Network w p┼éatno┼Ťci
    • opiszemy relacj─Ö Lightning Network i blockchaina Bitcoin w kontek┼Ťcie bezpiecze┼ästwa

Metody skalowania blockchain

Pod poj─Öciem skalowania blockchain nale┼╝y rozumie─ç rozwi─ůzania technologiczne maj─ůce na celu zwi─Ökszenie wydajno┼Ťci/przepustowo┼Ťci/efektywno┼Ťci blockchaina. Klasycznej budowy blockchain to rozproszona sie─ç synchronizuj─ůcych si─Ö ze sob─ů w─Öz┼é├│w wymieniaj─ůcych dane, ktorych zatwierdzanie na podstawie regu┼é w─Öz┼éa i konsensus odbywa si─Ö we wszystkich w─Öz┼éach tworz─ůcych sie─ç.

Metody skalowania on-chain

Metody optymalizacji blockchaina, skupiaj─ůce si─Ö na zwi─Ökszeniu wydajno┼Ťci sieci bazowej blockchain okre┼Ťlane s─ů jak metody skalowania┬áon-chain (pierwszej warstwy). Jedna z metod on-chain skalowania blockchaina to zwi─Ökszenie cz─Östotliwo┼Ťci tworzonych blok├│w, tak ┼╝eby bloki by┼éy wykopywane szybko, tym samym transakcje zatwierdzane szybciej. Podej┼Ťcie to jest w pewnym zakresie skuteczn─ů technik─ů skalowania blockchaina, natomiast niesie ze sob─ů wzywania dotycz─ůce osi─ůgania konsensusu i wp┼éywu okre┼Ťlonego czasu na stworzenie nowego bloku w sam proces konsensusu. W Bitcoinie nowe bloki s─ů tworzone co oko┼éo 10 minut, w Ethereum jest to kilkana┼Ťcie sekund. Szybkie tworzenie blok├│w w algorytmie konsensusu Proof of Work oznacza nisk─ů trudno┼Ť─ç sieci, a to prowadzi do kolizji - zagadka rozwi─ůzywana jest szybko i przez wielu g├│rnik├│w r├│wnocze┼Ťnie. Ethereum musia┼éo "poradzi─ç" sobie z marnowaniem mocy obliczeniowej g├│rnik├│w (bezsensowny koszt), gdzie ze wzgl─Ödu na niski czas bloku dochodzi┼éo do tego, ┼╝e wielu g├│rnik├│w wykopywa┼éo blok r├│wnocze┼Ťnie (mowa oczywi┼Ťcie o Ethereum opartym o PoW). Czas tworzenia bloku ma wp┼éyw na konsensus (szczeg├│lnie PoW) i nie istniej─ů skuteczne techniki zmniejszania czasu tworzenia bloku niezale┼╝ne od konsensusu, dlatego Bitcoin nie rozwija skalowalno┼Ťci w tym zakresie. Kolejne popularne podej┼Ťcie skalowania blockchaina to wi─Ökszy rozmiar bloku, przez co transakcji w bloku jest wi─Öcej i efektywnie sie─ç blockchain przetwarza i zapisuje wi─Öcej danych. Bitcoin odrzuci┼é to rozwi─ůzanie ze wzgl─Ödu na to, ┼╝e nie jest to efektywna metoda skalowania blockchaina. Zawsze istnieje limit wielko┼Ťci bloku, kt├│ry w rozproszonej sieci b─Ödzie maksymalny, gwarantuj─ůc poprawne dzia┼éanie w─Öz┼é├│w, nawet bior─ůc pod uwag─Ö coraz wi─Öksze mo┼╝liwo┼Ťci sprz─Ötu i wi─Öksz─ů przepustowo┼Ť─ç sieci. Ponadto rozwi─ůzanie to w pewien spos├│b koliduje z ide─ů decentralizacji - miejszy blok to mniej danych do przetwarzania, przez co utrzymanie w─Öz┼éa wymaga mniej zasob├│w. Ide─ů Bitcoina jest by─ç niezale┼╝n─ů, zdecentralizowan─ů sieci─ů wielu, niezale┼╝nych w─Öz┼é├│w. W─Öze┼é wymagaj─ůcy wi─Öcej zasob├│w nie u┼éatwia realizacji tej idei. Warto jednak wspomnie─ç, ┼╝e na przestrzeni lat pojawia┼éy si─Ö tematy rozwoju skalowalno┼Ťci Bitcoina w tym zakresie. Rezultatem tych prac jest fork Bitcoina, czyli Bitcoin Cash, a tak┼╝e niechlubny fork samego Bitcoina Cash zwany BitcoinSV - oba z tych projekt├│w posiadaj─ů wi─Ökszy ni┼╝ Bitcoin dopuszczalny rozmiar bloku (w Bitcoinie w praktyce jest to 2-4 MB, a BCH i BSV dopuszczaj─ů blok do 32 MB).

Sidechain'y - łańcuchy boczne

Do technik skalowania blockchaina mo┼╝na zakwalifikowa─ç tzw. sidechain'y, czyli ┼éa┼äuchy boczne (okre┼Ťlane tak┼╝e jako np. parachains w Substrate). S─ů to w praktyce alternatywne sieci blockchain, kt├│rych celem jest realizacja cz─Ö┼Ťci transakcji na blockchainie "bocznym" - zamiast przetwarzania ich na blockchainie g┼é├│wnym. Ich rola to odci─ů┼╝enie ┼éa┼äcucha g┼é├│wnego lub np. dostarczenie nowych funkcjonalno┼Ťci (np. parachain Moonbeam wspieraj─ůcy kontrakty oparte o EVM w Substrate). Przyk┼éadem technologii sidechain dla Ethereum jest Plasma. Popularnym sidechainem Bitcoin jest Liquid Network.

Metody skalowania off-chain

Bardzo dynamicznym rozwojem w zakresie rozwi─ůzania problemu wydajno┼Ťci technologii blockchain ciesz─ů si─Ö rozwi─ůzania drugiej warstwy, czyli tzw. metody skalowania off-chain. Celem tych metod jest wydzielenie przetwarzania danych z w─Öz┼é├│w oraz zmniejszenie ilo┼Ťci transakcji blockchain. Wymogiem rozwi─ůza┼ä drugiej warstwy jest zagwarantowanie bezpiecze┼ästwa najlepiej r├│wnego warstwie pierwszej, co sprawia, ┼╝e budowa takich rozwi─ůza┼ä to bardzo du┼╝e wyzwanie. Stosunkowo chwytliwe rozwi─ůzania off-chain to np. technologia ZK-Rollups w Ethereum. W Bitcoinie rozwijan─ů ju┼╝ od kilku lat technologi─ů skalowania off-chain jest Lightning Network.

Czym jest Lightning Network?

Pod okre┼Ťleniem Lightning Network nale┼╝y rozumie─ç:
  • technologi─Ö tzw. drugiej warstwy blockchaina Bitcoin (ang. second layer), w tym specyfikacj─Ö i protoko┼éy komunikacji:
  • wysoce skalowaln─ů, dzia┼éaj─ůca w czasie rzeczywistym, otwart─ů sie─ç w─Öz┼é├│w, umo┼╝liwiaj─ůca dokonywanie za po┼Ťrednictwem Bitcoina b┼éyskawicznych, tanich, bezpiecznych mikrotransakcji bez po┼Ťrednik├│w
Technologia sk┼éadaj─ůca si─Ö na ca┼éy ekosystem Lightning Network jest szeroka i dynamicznie rozwijana, dlatego poj─Öcie te wykorzystywane jest cz─Östo w szerszym kontek┼Ťcie.

Jak działa Lightning Network?

Sie─ç Lightning Network (w skr├│cie LN) to sie─ç kana┼é├│w p┼éatniczych tworzonych mi─Ödzy w─Öz┼éami tworz─ůcymi t─Ö sie─ç. Blockchain Bitcoin to sie─ç w─Öz┼é├│w Bitcoin (ang. node'├│w), natomiast Lightning Network to sie─ç w─Öz┼é├│w Lightning Network. Blockchain mo┼╝e dzia┼éa─ç niezale┼╝nie od Lightning Network, ale sie─ç Lightning Network wymaga do poprawnego dzia┼éania sieci blockchain, ze wzgl─Ödu na interakcj─Ö, jak─ů z sieci─ů blockchain prowadz─ů w─Öz┼éy sieci LN.
Bitcoin and Lightning Network
Blockchain Bitcoin i sieć Lightning Network to dwie niezależne sieci. Lightning Network wymaga do działania sieci blockchain.
Czym jest w─Öze┼é? Zar├│wno w przypadku Bitcoina, jak i w przypadku Lightning Network w─Öze┼é to oprogramowanie, kt├│re komunikuj─ůc si─Ö z innymi w─Öz┼éami, tworzy sie─ç. To program komputerowy, zbi├│r regu┼é, kt├│re umo┼╝liwiaj─ů mu komunikacj─Ö, przetwarzanie i zapisywanie danych. W─Öz┼éy tworz─ůce sie─ç, zar├│wno sie─ç blockchain, jak i sie─ç LN przestrzegaj─ů tego samego protoko┼éu, dzi─Öki czemu cho─ç niezale┼╝ne, wymieniaj─ů i przetwarzaj─ů dane w poprawny i sp├│jny spos├│b. Dane, jakie przetwarzane s─ů przez w─Öz┼éy LN to dane transferu Bitcoin├│w lub jego cz─Ö┼Ťci, okre┼Ťlane jako "p┼éatno┼Ťci". W─Öz┼éy Lightning Network umo┼╝liwiaj─ů wymian─Ö (transfer) Bitcoin├│w z innymi w─Öz┼éami, czyli dokonywanie p┼éatno┼Ťci. Istnieje jednak r├│┼╝nica mi─Ödzy p┼éatno┼Ťci─ů w warstwie g┼é├│wnej, czyli blockchain, a warstwie drugiej - Lightning Network. Przesy┼é Bitcoin├│w w blockchainie (p┼éatno┼Ť─ç) oparty jest o transakcje. U┼╝ytkownik kontroluj─ůcy adres, pod kontrol─ů kt├│rego, jest okre┼Ťlona ilo┼Ť─ç kryptowaluty Bitcoin - mo┼╝e zatwierdzi─ç transakcj─Ö przesy┼éu Bitcoina lub jego cz─Ö┼Ťci z jednego adresu na inny. Transakcj─Ö traktuj─Ö jako si─Ö zatwierdzon─ů (wykonan─ů) po zapisie w blockchainie - po tym, jak blok zawieraj─ůcy dan─ů transakcj─Ö, zostanie wykopany przez g├│rnik├│w i stanie si─Ö cz─Ö┼Ťci─ů blockchaina Bitcoin. P┼éatno┼Ťci w sieci Lightning Network odbywaj─ů si─Ö za po┼Ťrednictwem kana┼é├│w p┼éatniczych. Kana┼é p┼éatniczy tworzony jest mi─Ödzy 2 w─Öz┼éami sieci LN. Dla kana┼éu p┼éatniczego istniej─ů 2 bardzo istotne operacje: otwarcie i zamkni─Öcie kana┼éu. Otwarcie kana┼éu p┼éatniczego odbywa si─Ö poprzez zatwierdzenie transakcji w blockchainie przez w─Öze┼é LN nadawcy, kt├│ra definiuje "zasilenie" tego kana┼éu okre┼Ťlon─ů ilo┼Ťci─ů Bitcoin├│w. Otwarty kana┼é umo┼╝liwia nast─Öpnie wykonanie p┼éatno┼Ťci, przesy┼éu Bitcoin├│w lub jego cz─Ö┼Ťci na drug─ů stron─Ö kana┼éu. Kluczowa jest cecha tego kana┼éu: przesy┼é warto┼Ťci na drug─ů stron─Ö kana┼éu, czyli p┼éatno┼Ť─ç - jest b┼éyskawiczna i bezkosztowa. Dzieje si─Ö to poniewa┼╝ przesy┼é w kanale nie opiera si─Ö o transakcje blockchain - jest to mechanizm off-chain, nieanga┼╝uj─ůcy blockchaina Bitcoin. ┼Ürodki przes┼éane na drug─ů stron─Ö kana┼éu, trafiaj─ů pod kontrol─Ö drugiego w─Öz┼éa LN (odbiorcy) i mog─ů by─ç np. odes┼éane z powrotem. Nie istnieje formalny limit dozwolonej ilo┼Ťci przesy┼é├│w w kanale mi─Ödzy stronami, a najmniejsza warto┼Ť─ç, jaka mo┼╝e by─ç przes┼éana to zaledwie 1 satoshi (1 Bitcoin = 100 milion├│w satoshi)

Praktyczny przykład użycia Lightning Network

P┼éatno┼Ť─ç oparta o transakcje

Bob codziennie kupuje kaw─Ö w kawiarni. Kawa kosztuje 10 z┼é. Jest poniedzia┼éek i Bob chcia┼éby w tym tygodniu kupi─ç kaw─Ö, p┼éac─ůc Bitcoinem. Kawiarnia przyjmuje standardowe p┼éatno┼Ťci Bitcoin - oparte o transakcje. Bob maj─ůc na swoim telefonie portfel kryptowalutowy kontroluj─ůcy 0.2 BTC, p┼éaci za kaw─Ö 10 z┼é, wysy┼éaj─ůc transakcj─Ö na wskazany przez sprzedaj─ůcego kod QR, b─Öd─ůcy adresem do wykonania p┼éatno┼Ťci. Bob ustawi┼é w opcji transakcji maksymalnie d┼éugi czas wykonania, poniewa┼╝ kawiarnia, chc─ůc zapewni─ç najwy┼╝sz─ů jako┼Ť─ç obs┼éugi - nie wymaga potwierdzenia transakcji. Czas oczekiwania na zatwierdzenie b─Ödzie d┼éugi, ale przez to transakcja b─Ödzie tania - koszt transakcji wyniesie oko┼éo 4 z┼é. Po dokonaniu p┼éatno┼Ťci sprzedawca potwierdza Bobowi, ┼╝e p┼éatno┼Ť─ç zosta┼éa dokonana. Czas realizacji: 10 sekund. Poniesiony koszt w BTC: 14 z┼é (10 z┼é za kaw─Ö i 4 z┼é za transakcj─Ö). Powy┼╝szy przyk┼éad ilustruje niedogodno┼Ťci zwi─ůzane z p┼éatno┼Ťciami blockchain opartymi o transakcje. W praktyce jest to przede wszystkim wysoki koszt transakcji, niewsp├│┼émierny do poniesionego kosztu zakupu.

P┼éatno┼Ť─ç oparta o Lightning Network

Pay with ln
Terminal płatniczy Lightning Network w formie tabletu.
Bob postanawia zap┼éaci─ç za kaw─Ö Bitcoinem za po┼Ťrednictwem Lightning Network. Kawiarnia umo┼╝liwia p┼éatno┼Ťci Lightning Network. Bob kupuje kaw─Ö za 10 z┼é - dokonuje p┼éatno┼Ťci, jednocze┼Ťnie otwieraj─ůc kana┼é p┼éatniczy z kawiarni─ů. Kupuj─ůc kaw─Ö codziennie, postanawia zasili─ç kana┼é kryptowalut─ů Bitcoin o warto┼Ťci 100z┼é. Bob skanuje kod QR z tabletu sprzedawcy, kt├│ry posiada na tablecie uruchomione oprogramowanie w─Öz┼éa Lightning Network. Portfel Bitcoin Boba wspiera Lightning Network i tak┼╝e ma uruchomiony w─Öze┼é Lightning Network na telefonie (w aplikacji portfela). Po zeskanowaniu - p┼éatno┼Ť─ç zostaje zatwierdzona przez sprzedawc─Ö. Bob zatwierdzi┼é transakcj─Ö blockchain, kt├│ra otworzy┼éa kana┼é mi─Ödzy Bobem a kawiarni─ů, jednocze┼Ťnie p┼é─ůc─ůc za kaw─Ö. Kawiarnia, cho─ç mog┼éaby czeka─ç na cho─çby jedno potwierdzenie transakcji otwarcia kana┼éu - nie robi tego, poniewa┼╝ nie chce wymusza─ç od klient├│w oczekiwania na potwierdzenie transakcji. Ryzyko niepowodzenia tej transakcji, z powodu niezatwierdzenia jej w blockchainie jest bardzo niskie. Bob kupi┼é kaw─Ö. Czas realizacji: 10 sekund. Koszt poniesiony w BTC: 14z┼é (10 z┼é za kaw─Ö i 4 z┼é za transakcj─Ö). Wykorzystuj─ůc Lightning Network do przeprowadzenia pojedynczego zakupu - Bob nie zyska┼é nic wzgl─Ödem standardowej p┼éatno┼Ťci opartej o blockchain. Zobaczmy jednak, na czym polega fenomen Lightning Network. W kolejny dzie┼ä Bob zn├│w jest w kawiarni i zn├│w kupuje kaw─Ö, p┼éac─ůc Bitcoinem. W poprzedni dzie┼ä dokona┼é p┼éatno┼Ťci za po┼Ťrednictwem Lightning Network, otwieraj─ůc kana┼é p┼éatniczy zasilony kwot─ů 100 z┼é (w Bitcoinie). Po wczorajszej op┼éacie za kaw─Ö - 10 z┼é, kana┼é zosta┼é zatwierdzony i jego bilans wygl─ůda nast─Öpuj─ůco: Bob - 90z┼é, Kawiarnia - 10z┼é (oczywi┼Ťcie w Bitcoinie). Bob ponownie p┼éaci za kaw─Ö, skanuje kod QR od sprzedawcy i w ci─ůgu 2 sekund p┼éatno┼Ť─ç zostaje zarejestrowana. Bilans kana┼éu zmienia si─Ö na: Bob - 20z┼é, Kawiarnia┬á - 80z┼é (w Bitcoinie). P┼éatno┼Ť─ç dokonuje si─Ö b┼éyskawicznie, jej efekt jest widoczny i gwarantowany zaraz po dokonaniu tej p┼éatno┼Ťci i co najwa┼╝niejsze: p┼éatno┼Ť─ç jest darmowa. Op┼éata za p┼éatno┼Ť─ç wynios┼éa 0. W ci─ůgu kolejnych kilku dni Bob kupuje jeszcze 8 kaw. Finalnie bilans kana┼éu p┼éatniczego jest nast─Öpuj─ůcy: Bob - 0z┼é, Kawiarnia - 100z┼é. Bob postanawia ju┼╝ wi─Öcej nie p┼éaci─ç Bitcoinem. Kawiarnia po 3 dniach od ostatniej p┼éatno┼Ťci widzi, ┼╝e kana┼é jest nie u┼╝ywany, wi─Öc zamyka go. Efektem tego jest zatwierdzenie w blockchain transakcji zamkni─Öcia kana┼éu przez kawiarni─Ö. Koszt tej transakcji to 4z┼é. Po zatwierdzeniu transakcji w blockchainie, ┼Ťrodki s─ů kontrolowane wy┼é─ůcznie przez kawiarni─Ö i trac─ů one jak─ůkolwiek relacj─Ö z sieci─ů Lightning Network.

Lightning Network, a blockchain Bitcoin

Lightning Network to osobna sie─ç, kt├│ra wykorzystuje blockchain Bitcoin do zagwarantowania bezpiecze┼ästwa przesy┼é├│w ┼Ťrodk├│w w tej sieci. P┼éatno┼Ť─ç w Lightning Network nie jest okre┼Ťlana jako transakcja, poniewa┼╝ transakcja w znaczeniu technologii blockchain ma specyficzne znaczenie: w Bitcoinie transakcj─ů s─ů dane transferu kryptowaluty z adresu na adres. Transakcje zatwierdzane s─ů w blokach, kt├│re po wykopaniu s─ů cz─Ö┼Ťci─ů blockchaina. Tylko gdy transakcja znajdzie si─Ö w wykopanym bloku - traktuje si─Ö j─ů jako zatwierdzon─ů. Intencj─ů Lightning Network jest nie wykonywa─ç drogich i wolnych transakcji - celem jest odci─ů┼╝y─ç blockchain. Realizacja tego polega na przeniesieniu przetwarzania do osobnej sieci, jednocze┼Ťnie nadal bazuj─ůc na transakcjach blockchain w celu zagwarantowania bezpiecze┼ästwa w tej sieci. Opisane wy┼╝ej transakcje otwarcia i zamkni─Öcia kana┼éu - to transakcje synchronizuj─ůce sie─ç blockchain i sie─ç Lightning Network. Otwarcie kana┼éu mo┼╝na zrozumie─ç jako informacj─Ö zapisan─ů w blockchain (w postaci transakcji), o przeniesieniu pewnej ilo┼Ťci kryptowaluty Bitcoin do sieci Lightning Network. Zamkni─Öcie kana┼éu, to informacja zapisana w blockchain definiuj─ůca bilans adres├│w po transferach dokonanych w sieci Lightning Network. Wykorzystuj─ůc LN, mo┼╝emy zminimalizowa─ç ilo┼Ť─ç wykonanych transakcji do zaledwie dw├│ch, a transfery (p┼éatno┼Ťci) w tej sieci s─ů b┼éyskawiczne i bardzo tanie.

Bezpieczeństwo Lightning Network

Bitcoin wallets Blockchain Bitcoin to niezmienny rejest transakcji - jego integralno┼Ťci strzeg─ů zaprogramowane regu┼éy i algorytm konsensusu. Ustalili┼Ťmy, ┼╝e optymalna interakcja z blockchainem w sieci LN obejmuje 2 transakcje: otwarcia kana┼éu p┼éatniczego i jego zamkni─Öcia. P┼éatno┼Ťci dokonywane w kanale mi─Ödzy uczestnikami nie s─ů transakcjami, a transferami (p┼éatno┼Ťciami) sieci LN. Transfery w kanale nie s─ů transakcjami w blockchain, jednak mechanizmy tej sieci gwarantuj─ů bezpiecze┼ästwo p┼éatno┼Ťci. W jaki spos├│b? Sie─ç Lightning Network wykorzystuje zaawansowane mechanizmy programowania blockchaina Bitcoin, w taki spos├│b, ┼╝e p┼éatno┼Ťci w sieci LN s─ů bezpieczne. Ka┼╝da pojedyncza, wymiana ┼Ťrodk├│w w kanale p┼éatniczym (p┼éatno┼Ť─ç), czyli zamiana bilansu w kanale - to nieopublikowana transakcja blockchain, kt├│ra w ka┼╝dym momencie przez dowoln─ů ze stron mo┼╝e zosta─ç opublikowana. Publikacja nie nast─Öpuje, poniewa┼╝ taka w┼éa┼Ťnie jest intencja - nie publikowa─ç kosztownych i wolnych transakcji. Interakcj─Ö z blockchainem w kanale p┼éatniczym da si─Ö maksymalnie ograniczy─ç do opisywanych tu ci─ůgle 2 transakcji: otwarcia i zamkni─Öcia kana┼éu, i w ten spos├│b realizowana jest idealna wymiana w kanale. Rejestrujemy stan wej┼Ťciowy do sieci Lightning Network poprzez transakcj─Ö otwarcia kana┼éu, a nast─Öpnie zamykamy kana┼é, zatwierdzaj─ůc stan ko┼äcowy. Transakcja zamkni─Öcia kana┼éu, agreguje w sobie ko┼äcowy bilans uczestnik├│w kana┼éu, po wszystkich dokonanych wymianach w tym kanale p┼éatniczym. Pojedynczy transfer w kanale p┼éatniczym tworzy w w─Öz┼éach sieci LN nieopublikowan─ů transakcj─Ö. Lightning Network podobnie jak Bitcoin bazuje na asymetrycznej kryptografii. Podobnie jak Bitcoin jest to sie─ç bez po┼Ťrednik├│w, a klucze kontrolowane s─ů przez u┼╝ytkownik├│w. Transakcja aktualizuj─ůca bilans 2 uczestnik├│w kana┼éu - to transakcja typu multisignature 2-of-2. Oznacza to, ┼╝e┬áka┼╝da aktualizacja w kanale, ka┼╝dy przesy┼é ┼Ťrodk├│w w kanale p┼éatniczym musi by─ç kryptograficzne zaakceptowany przez obie strony kana┼éu. Ten mechanizm nie pozwala na oszustwa w kanale, np. kradzie┼╝ ┼Ťrodk├│w przez jedn─ů ze stron. Tylko legalne p┼éatno┼Ťci┬á uzyskuj─ů sygnatur─Ö, przez co s─ů poprawn─ů transakcj─ů. Architektura Lightning Network i bezpieczny mechanizm aktualizacji danych w kanale zabezpieczony jest jeszcze przed innymi zagro┼╝eniami jak np. nieuczciwa publikacja (starych) transakcji. Lightning Network ma na celu wydelegowa─ç z warstwy blockchain mo┼╝liwie du┼╝o transakcji, zapewniaj─ůc bezpiecze┼ästwo transfer├│w poza blockchainem, jednak pozostawiaj─ůc blockchain w roli arbitra. Innymi s┼éowy: ka┼╝da pojedyncza interakcja w kanale Lightning Network, ka┼╝da wymiana ┼Ťrodk├│w, ka┼╝da p┼éatno┼Ť─ç - ma si─Ö ostatecznie sprowadzi─ç do transakcji mog─ůcej zosta─ç w ka┼╝dej chwili zatwierdzonej w blockchain.

Globalna sie─ç Lightning Network

Globalna sie─ç Lightning Network. W─Öz┼éy i kana┼éy je ┼é─ůcz─ůce.
Opisany wy┼╝ej przyk┼éad kana┼éu p┼éatniczego mi─Ödzy 2 uczestnikami to prosty przyk┼éad ilustruj─ůcy dzia┼éanie kana┼éu p┼éatniczego. Ju┼╝ dzisiaj Lightning Network, to sie─ç dziesi─ůtek tysi─Öcy kana┼é├│w p┼éatniczych, ┼é─ůcz─ůcych dziesi─ůtki tysi─Öcy w─Öz┼é├│w. Mo┼╝liwo┼Ťci skalowania tej sieci s─ů w zasadzie nieograniczone. Wiele kana┼é├│w, ┼é─ůcz─ůcych wiele w─Öz┼é├│w ma umo┼╝liwi─ç kluczow─ů dla adopcji tej technologii w┼éa┼Ťciwo┼Ť─ç: ka┼╝dy uczestnik w sieci b─Ödzie m├│g┼é dotrze─ç do innego uczestnika sieci, przy wykorzystaniu istniej─ůcych kana┼é├│w p┼éatniczych. W praktyce oznacza to, ┼╝e posiadaj─ůc zasilony kana┼é Lightning Network - b─Ödziemy mogli dokonywa─ç p┼éatno┼Ťci do innych uczestnik├│w sieci Lightning Network, nie posiadaj─ůc bezpo┼Ťrednio kana┼éu z tymi uczestnikami, a bazuj─ůc na istniej─ůcej sieci kana┼é├│w. Mo┼╝liwe jest to dzi─Öki wbudowanym w sie─ç mechanizmom odnajdowania ┼Ťcie┼╝ek w po┼é─ůczeniu z inicjatyw─ů ekonomiczn─ů tzw. w─Öz┼é├│w po┼Ťrednicz─ůcych w p┼éatno┼Ťci, kt├│re mog─ů pobiera─ç op┼éat─Ö za przekierowanie p┼éatno┼Ťci. Wszystko to zaprojektowane w taki spos├│b, aby niezale┼╝nie od skali zagwarantowa─ç bezpiecze┼ästwo, spe┼éniaj─ůc wymagania szybko┼Ťci i niskiego kosztu p┼éatno┼Ťci.

Podsumowanie

W 2022 roku sie─ç Lightning Network znajduje praktyczne zastosowanie w p┼éatno┼Ťciach Bitcoin. Przyk┼éadem jest Salwador, gdzie Bitcoin jest pe┼énoprawn─ů walut─ů, a sklepy i punkty us┼éugowe przyjmuj─ů p┼éatno┼Ťci LN. Na dzie┼ä dzisiejszy (03.2022) sie─ç LN to ponad 35 tysi─Öcy publicznych w─Öz┼éow oraz 86 tysi─Öcy kana┼é├│w mi─Ödzy tymi w─Öz┼éami (┼║r├│d┼éo: https://1ml.com/statistics). Lightning Network to dynamicznie rozwijaj─ůca si─Ö sie─ç, w budow─Ö kt├│rej anga┼╝uj─ů si─Ö najwi─Öksze globalne firmy np. Spiral za┼éo┼╝one przez Jacka Dorsey, tw├│rc─Ö Twittera. Ju┼╝ dzisiaj pasjonuj─ůcy ekosystem Lightning Network to rozwijane oprogramowanie umo┼╝liwiaj─ůce p┼éacenie za pomoc─ů LN (portfele), przyjmowanie p┼éatno┼Ťci w LN (terminale p┼éatnicze), zarz─ůdzanie w─Öz┼éami po┼Ťrednicz─ůcymi (operatorzy w─Öz┼é├│w, analityka sieci), a nawet bardziej zaawansowane technologie, jak tworzenie oprogramowania wykorzystuj─ůcego sie─ç LN jako warstwy API dla prawdziwie zdecentralizowanych aplikacji web3. Bazuj─ůc na najtwardszej kryptowalucie Bitcoin i skutecznie rozwi─ůzuj─ůc problemy skalowania blockchaina, Lightning Network staje si─Ö niezale┼╝nym i otwartym systemem p┼éatniczym rewolucjonizuj─ůcym funkcjonowanie nowoczesnych finans├│w. W MobyCrypt zajmujemy si─Ö ekosystemem Bitcoin i Lightning Network, buduj─ůc i eksperymentuj─ůc z tymi technologiami. Zapraszamy do sprawdzenia naszych us┼éug w tym zakresie.